SaturDox 14. Belgesel Buluşmaları
28 Şubat - 25 Nisan
Depo ve Documentarist işbirliğinde düzenlenen SaturDox Belgesel Buluşmaları, 14.
yılında iklim krizine odaklanıyor. 25 Nisan’a kadar dünyanın dört bir yanından
belgesellerin izlenebileceği program, ekokırım pratikleriyle buna karşı gelişen
direnişler ekseninde şekilleniyor. Gösterimlerin ücretsiz olduğu programa
katılım için kayıt yaptırmak yeterli.
Peru’dan Kuzey Kutbu’na, Brezilya’dan Filistin ve Türkiye’ye uzanan kapsamlı bir
program sunan SaturDox, 28 Şubat’ta Pedro de Filippis imzalı Rejeito‘nun (2023)
gösterimiyle başlayacak. Brezilya’da 2015 yılında meydana gelen ve ülke
tarihindeki en büyük çevre felaketi olarak bilinen maden barajının çökmesiyle
ortaya çıkan bir dizi ihmal ve mağduriyeti ele alan filmin gösteriminin ardından
avukat Deniz Bayram ile ‘İklim Adaleti ve Hukuksal Mücadele’ konulu bir sohbet
gerçekleştirilecek.
Al-Ma’in’e Dönüş
Gezegendeki en büyük biyolojik çeşitliliğe sahip bölgelerden biri olan Peru
Amazonları’ndaki yerlilerin kimlikleri ve toprakları için verdiği mücadeleye
takip eden Daniel Lagares ve Mariano Agudo imzalı Bölge (Wändari, 2022), Kuzey
Denizi Rotası’nın ortaya çıkışını ve Sibirya’nın son yaylacılık rotasının yok
oluşunu ele alan Sergio Ghizzardi imzalı Nenetler ve Gaz (Gaz russe, la dernière
route des Nenets, 2023) gibi filmlerin dikkat çektiği programda dünya çapında
devlet şiddeti ve insan hakları ihlalleri üzerine çalışmalar yürüten Londra
merkezli araştırma grubu Forensic Architecture’ın Gazze’deki hak ihlallerini ele
alan işleri de izlenebilecek: Gazze’de Zehirli Savaş (Herbicidal Warfare in
Gaza, 2019), İsrail’in Gazze’deki Ekolojik Soykırımı: 2023-2024 (“No Traces of
Life”: Israel’s Ecocide in Gaza 2023-2024, 2024), Al-Ma’in’e Dönüş (Return to
al-Ma’in, 2025).
Bunlara ek olarak sokak ortasında katledilen gazeteci, belgeselci ve aktivist
Hakan Tosun’a özel bir seçki de programda yer alıyor. Türkiye’deki çevre
direnişlerine kamerasıyla tanıklık eden, hayvanları, doğayı, yaşam alanlarını ve
bunlar için mücadele edenleri belgeleyen Tosun anısına hazırlanan seçkide kendi
imzasını taşıyan belgesellerden Var (2017) ve Başka Bir Dünya (2019)
gösterilecek. 14 Mart’ta gerçekleşecek gösterimlerin ardından Hakan Tosun’un
ailesi ve dostlarının katılımıyla bir anma ve söyleşi gerçekleştirilecek.
SaturDox 14. Belgesel Buluşmaları’na dair detaylı bilgiye Depo İstanbul’un
internet sitesi ve sosyal medya hesapları üzerinden ulaşılabiliyor.
26 Şubat 2026
SaturDox 2026
28 Şubat – 25 Nisan 2026
Ekolojik Yıkıma Karşı
SaturDox 14. Belgesel Buluşmaları
28 Şubat – 25 Nisan 2026
Yerkürenin ekolojik eşikleri bir bir aşılıyor. İklim en kötümser tahminleri
geride bırakan bir hızda değişiyor. Enerji krizinin dayattığı dönüşümün gereği
olarak ve teknolojik devrimin nadir element ihtiyacını karşılamak üzere binlerce
yıllık yaşam alanları, tarım arazileri, doğal kaynaklar talan ediliyor, temiz su
ve temiz hava gibi en doğal yaşam kaynaklarımız dahi ranta kurban ediliyor.
Bütün bu dönüşümün asıl mağduru ise, ona sebep olan tüketim çılgınlığında en az
payı olan yoksullar oluyor. Sermayenin bu topyekün saldırısına karşı her yerde
isyanlar yükseliyor.
Türkiye ormanlarını, zeytinliklerini, topraklarını maden şirketlerine peşkeş
çekmek üzere sürekli yeni yasaları meclisten geçirirken, Kasım ayında Birleşmiş
Milletler İklim Değişikliği Konferansı’na (COP31) ev sahipliği yapmaya ve ne
kadar “çevreci politikalar” izlediğini göstermeye hazırlanıyor.
Bu vesileyle, Depo ve Documentarist’in birlikte düzenlediği SaturDox Belgesel
Buluşmaları 14. yılında iklim krizine odaklanıyor. Peru’dan Kuzey Kutbu’na,
Brezilya’dan Filistin’e ve elbette Türkiye’ye, dünyanın dört bir yanından
ekokırım pratikleri ile buna karşı gelişen direnişleri masaya yatıran filmler ve
söyleşiler bu senenin programını oluşturuyor. Çünkü anlatılan bizim hikâyemiz!
Tüm gösterimler ücretsiz olup katılım için kayıt gerekmemektedir. 28 Şubat, 14
Mart ve 25 Nisan’daki gösterimlerin ardından birer söyleşi
gerçekleştirilecektir.
PROGRAM
28 Şubat Cumartesi, 19:00
Rejeito
Yönetmen: Pedro de Filippis
Brezilya, 2023, 75’
Portekizce; İngilizce ve Türkçe altyazılı
Tarihteki en büyük maden barajının yıkılmasının ardından, Brezilya’da yaşayan
milyonlarca köylü yeni baraj felaketleri tehdidi ile karşı karşıya. Bir devlet
çalışanı hükümetin geleneksel kayıtsızlığına karşı çıkarken, çöken barajın
mağdurları da maden şirketlerinin tacizlerine direnmeye çalışıyor.
Söyleşi: İklim Adaleti ve Hukuksal Mücadele, Av. Deniz Bayram
14 Mart Cumartesi, 19:00
Hakan Tosun Seçkisi
Başka Bir Dünya
Yönetmen: Hakan Tosun
Türkiye, 2019, 14’
Türkçe
Kaz dağlarına yapılmak istenen altın madeni için 300 binden fazla ağacın
kesilmesine tepki olarak başlayan “Su ve Vicdan Nöbeti” çağrısına ülkenin
çeşitli bölgelerinden binlerce çevreci karşılık verdi. Alamos Gold ve yerli
iştiraki Doğu Biga Madenciliğin alandan çıkmaması üzerine yeni ağaçların
kesilmemesi ve çalışmaları engellemek için Çanakkale Kirazlı mevkiinde nöbete
başlayan Yaşam Savunucuları’nın bir yıldan fazla süren nöbetlerinden kısa bir
kesit.
Var
Yönetmen: Hakan Tosun
Türkiye, 2017, 42’
Türkçe; İngilizce altyazılı
Türkiye’nin dört bir yanında devam eden ekolojik yıkımlara tanıklık etmek ve bu
yıkıma karşı direnen yaşam savunucularına destek olmak amacıyla Yaşam ve
Dayanışma Yolcuları, 2016 Temmuz’unda 10 günlük protesto yolculuğuna çıkmış,
Hakan Tosun da kamerasıyla bu yolculuğu takip ederek belgeselleştirmişti. Tosun
filmde, çeşitli engelleme ve saldırılara rağmen yapılan bu dayanışma ziyaretleri
üzerinden Mersin, Antalya, Muğla, Manisa ve İzmir gibi yıkıcı projelerin
yürütüldüğü direnişleri ele alıyor; “biz varız, var olacağız” diyenlerin sesi
oluyor.
Anma ve söyleşi: Hakan Tosun’un ailesi ve dostları
31 Mart Salı, 19:00
Nenetler Gaza Karşı
Yönetmen: Sergio Ghizzardi
Fransa, Belçika, Finlandiya, Norveç, 2023, 75’
Fransızca, İngilizce, Rusça, Nenetsçe; İngilizce ve Türkçe altyazılı
Kuzey Kutbu’nun kalbinde yer alan Yamal yarımadası, Rusya’nın enerji süper
gücünün bir sembolü olarak dünyanın en büyük gaz rezerv bölgesidir. Nenetler
200’den fazla nesildir burada yaşıyor. Bu sanayileşme karşısında ayakta
kalabilecekler mi? Çevreci, Arktik bir westerni andıran film, Kuzey Denizi
Rotası’nın ortaya çıkışını ve Sibirya’nın son yaylacılık rotasının yok oluşunu
mercek altına alıyor: Birinin başarısı diğerinin yok olması anlamına geliyor
nihayetinde.
11 Nisan Cumartesi, 19:00
Domuz
Yönetmen: Jorn Leeuwerink
Hollanda, 2022, 8’
Bir grup hayvan, uyuyan büyük bir domuzun priz şeklindeki burnuna bir elektrik
şebekesi bağlar. Hayvanlar başlangıçta domuzun enerjisini basit şeyler için
kullanırken, kısa süre sonra yerli yersiz her şeyin otomatikleştirildiği bir
şehre bağımlı hale gelirler.
Wändari (Bölge)
Yönetmenler: Daniel Lagares, Mariano Agudo
Peru, 2022, 62’
İspanyolca, Harakbut; İngilizce ve Türkçe altyazılı
Peru’nun güney Amazon’u, gezegendeki en büyük biyolojik çeşitliliğe sahip
bölgelerden biri ve çatışmalarla dolu bir bölge. 20. yüzyılının başında, “kauçuk
ateşi” binlerce yerliye ölüm ve kölelik getirdi. 1920’lerde Dominikli
misyonerler, bölgenin doğal kaynaklarına erişim sağlamak amacıyla devlet
tarafından desteklenen bir sömürgeleştirme cephesine katıldı. İlk teması altına
hücum izledi ve yerli halklar da madenciliğe yenik düştü. Bugün madencilik ile
Wändari’nin, yani bölgelerini savunmanın arasında kalmış durumdalar.
25 Nisan Cumartesi, 19:00
Gazze’de Zehirli Savaş
Forensic Architecture
Birleşik Krallık, 2019, 8’ 30’’
İngilizce, Türkçe altyazılı
İsrail’in Gazze’deki Ekolojik Soykırımı: 2023-2024
Forensic Architecture
Birleşik Krallık, 2024, 8’
İngilizce, Türkçe altyazılı
Al-Ma’in’e Dönüş
Forensic Architecture
Birleşik Krallık, 2025, 31’
İngilizce, Türkçe altyazılı
İsrail, Filistin’de etnik temizlik için ağaçları nasıl kullanıyor?
Mondoweiss
Birleşik Krallık, 2024, 6’
İngilizce, Türkçe altyazılı
76 yıl önceki Nakba’dan bugüne, Yahudi Ulusal Fonu “çevrecilik” ve ağaçlandırma
pratiklerini kullanarak İsrail’in Filistinlilere yönelik etnik temizliğini
“yeşil aklamaya” devam ediyor.
Söyleşi: İsrail’in Filistin’deki Ekokırım Pratikleri, Harun Özgür Turgan
(Filistin Evi Derneği işbirliğiyle)