Film Kalitesini üç faktör belirler.
1. Filmin hızı.
2. Filmin kontrastı.
3. Filmin ışığı absorbe etme özelliği.
FİLMİN HIZI
Filmde belirli bir dansitedeki görüntünün oluşabilmesi için gerekli ışın miktarı
ile belirlenir.
Emülsiyon kalınlığı ile orantılıdır.
Bu nedenle çift emülsiyonlu olanlar tek emülsiyonlulara göre daha hızlıdır.
Aynı dansiteyi daha az ekspojurda oluşturan filmin hızıdır.
FİLMİN KONTRASTI
Siyahtan beyaza olan ton sayısının belinginleşmesi ile ilgilidir.
Yüksek kontrastlı filmlerde ton farkı daha belirginleşir.
FİLMİN IŞIĞI ABSORBE ETME ÖZELLİĞİ
MONOKROMATİK FİLMLER: Tek renge duyarlı filmlerdir; mavi veya yeşile
ORTOKROMATİK FİLMLER: Hem mavi hem de yeşil ışığa duyarlıdır.
PANKROMATİK FİLMLER: tüm ışıklara duyarlıdırlar. Renkli filmlerde kullanılır.
FİLMİN CEVABI 1
Röntgen filmleri hem görülebilir ışığa hem de x-ışınına duyarlıdır.
Ekspojür olduğunda emülsiyon etkilenir.
Gözle görülmeyen latent görüntü oluşur (Latent dönem).
Banyo işlemi ile görüntü manifest hale gelir (Manifest görüntü dönemi).
FİLMİN CEVABI 2
Işık alan kesimler siyah, diğer kesimler beyaz görülür.
Değişik ekspojür değerlerinde değişik dansite oluşur.
Filmin ekspojüre verdiği değere bakarak, filmin kontrast ve hızını
belirleyebiliriz.
Dansitometre ile ölçülür.
İşleme sensitometri adı verilir.
FİLMLERİN DEPOLANMASI VE KULLANIMI
Film kullanılırken eğme, kırıştırma yapılmamalı ve eller temiz olmalıdır. Uygun
olmayan kullanımda artefaktlar oluşur.
Film basınca da hassas olup kaba kullanım artefakta yolaçabilir.
Banyo öncesi film katlanması çizgi şeklinde veya tırnak şeklinde artefakt yapar.
Kirli eller ve ekranlar leke yapar. Kuru ortamda statik elektrik tipik artefakta
yolaçabilir.
Otomatik banyoda kirli rulolar artefakt yapabilir.
Film ısı ve neme hassastır. Isı kontrastı azaltır ve filme sislenme yapar.
Filmler 20ºC üzerinde depolanmamalıdır. Isı bundan yüksekse depolanma zamanı
uzadıkça kontrast kaybı ve sislenme artar. Film 10ºC’de tutulabiliyorsa 1 yıl
süre ile saklanabilir.
Rutubet %60’ın üzerinde ise kontrast azalır ve sislenme görülür. Ancak %40’ın
altındaki çok kuru havada da statik artefaktlar ortaya çıkabilir.
Filmler karanlıkta depolanmalıdır. Karanlık oda mutlaka ışık sızdırmaz
olmalıdır. Radyasyon kontrastı azalır ve sislenmeyi artırır. Filmler radyasyona hastadan daha hassas
olup filmi korumak için daha fazla kurşun gerekir. Film radyoaktif maddelerden
uzak tutulmalıdır.
Filmin raf ömrü
Filmler 100 yapraklı kutuya konulur. Bazen filmler arasında koruyucu kağıt
konulur. Her kutuda son kullanma tarihi verilir. Film bundan uzun
depolanmamalıdır.
Film yaşlanması hızının kaybına, kontrastın azalmasına ve sisin artmasına
yolaçar.
Kutu filmler dik tutulmalıdır.
Önce en eski film kullanılmalıdır.
Açılmış filmin kullanımı 45 günü geçmemelidir.
KASET
Radyografi işlemi sırasında filmin ışık almasını önleyen ve ranforsatör-film
temasını sağlayan aletlerdir.
Özel kilitli kapakları vardır.
Röntgen tüpüne bakan ön yüzü düşük atom numaralı ince ve sağlam bir maddeden
yapılmıştır (alüminyum veya karbon fiber).
Arka kapağı yüksek atom numaralı elementten yapılmıştır. X-ışını geçişine izin
vermez.
Halasyon: Yüksek kilovolt değerlerinde arka kapaktaki diğer metalik yapılardan
x-ışınının yansıyarak filmin üzerinde görüntü oluşturmasıdır.
Kaynak
Bushong SC. Radiologic Science for Technologist: Physics, Biology and Protection.
3rd ed. St. Louis, The C. V. Mosby Company, 1984.
Oğuz M. Röntgen Fiziğine Giriş: Diagnostik I. Adana, ÇÜ Basımevi, 1992.
Kaya T. Temel Radyoloji Tekniği. Bursa, Güneş & Nobel, 1997.
