Askı Sehpası ve Park Çatalı
Steadicam'in temel parçalan arasında sayılmış olmasa da askı sehpası olmadan
çalışmanın yapılamayacağı göz önüne alınırsa önemli parçalardan biridir.
Standart bir tipi yoktur.Hatta CP, steadicam parçaları arasında steadicam askı
sehpasını üretmemiştir. O yüzden pratikte yalpa çemberi yuvasına girebilecek
uygun büyüklüğe sahip başlık taşıyan ışık sehpaları kullanılabilir.
Dikkat edilmesi gereken bir konu da kullanım ağırlığındaki gövdeyi taşıma
kapasitesine sahip ve yüksekliği de kullanıcının göz hizasına çıkabilen bir
yapıda olması gereğidir.
Park çatalı ise CP tarafından steadicam malzemesi içerisinde öngörülerek
üretilmiş bir parçadır.Sehpa başlığına geçen yuvasında, park çatalını sehpa
ucunda güvenli bir şekilde sabitlemek için sıkıştırma vidası bulunur. Gövdenin
asılmak üzere konduğu çatal ucu ise kilitli bir mandal ile ana destek borusunun
düşmeden kavranmasına olanak sağlar.Ana destek borusu çatal yuvaya yalpa çemberi
bileziği altından geçirilerek oturtulur.
Park çatalının işlevi, dengeyi kurarken değil adı üzerinde çalışma sırasında
gövdenin ayar ve dengelerini korur halde park etmesini sağlamaktır. Ayrıca
kullanıcının gövdeyi yüklenirken askı yüksekliğinde duran yalpa çemberini
kolayca taşıyıcı kola monte etmesine ve üzerine almasına yardımcı olur.
Akü şarj aleti
NCC - 12 model tek akü kapasiteli bir akü şarj aletidir. Şarj aletinin ön
panelinde iki adet kablo bağlantısı ve yine iki adet ışıklı gösterge
bulunmaktadır. Kablolardan üst taraftaki dört uçlu bir plakaya bağlıdır. Bu
plaka akünün alt kısmındaki karşılıklarıyla birleştirildiğinde akü bağlantısı
sağlanmış olur .Alt taraftaki kablo ise enerji bağlantısını gerçekleştiren
elektrik (AC) kablosudur.Bu kablonun prize bağlantısı yapıldığında alt
taraftaki göstergenin ışığı yanarak enerjinin (AC) şarj aletine geldiği
anlaşılır. Diğer kablo ile akü bağlantısı yapıldığında ise üstteki gösterge
ışığı yanarak şarjın başladığını bildirir. Akü şarj aleti otomatik kesici
sisteme sahip olmadığından kullanıcı tarafından akü şarj süresi takip
edilmelidir.
3-Video Assist
Film kameralarıyla yapılacak çalışmalarda steadicam düzeneği ek bir parça
gerektirir. Steadicam monitörü, kullanıcıya kameradan gelen video resminin!
elektronik olarak vermektedir.Film kameralarında ise üretilen resim optiktir. Bu
optik resmi video gölünü sinyali haline çevirmek ve izleme yapabilmek için bir
dönüştürücüye gereksinim vardır. Bu dönüşüm temelde tek tüplü basit bir video
kamera olan video assist tarafından gerçekleştirilir.
Video.assist film kamerası üzerine (sadece video assist bağlantısına uygun bir
optik çıkışa) alt bölümünde yer alan PL Mount yuvası sayesinde kilitlenerek
vizör aynasındaki görüntüye ulaşılır.
Kamera vizör kapağındaki video assist bağlantı parçası iki bölümden oluşur. İlki
üç kademeli diyafram halkasıdır. Bu halka üzerinde "CLOSED" (kapalı)," İRİS "
(standart açıklık)," ÖPEN " (diyaframın en açık olduğu durum) konumlan bulunur.
Üst kısım ise (ikinci bölüm) video assist'in bağlandığı yerdir.Bu yer video
assist üzerinde olmadığından , hemen orta bölümünde yer alan lensin zarar
görmemesi için plastik kapağı kapalı tutulur.Video assist gövdesinin ise üst ve
ön yüzeylerinde kullanıcıya ayar ve bağlantı olanağı sağlayan anahtar, giriş ve
çıkış soketleri bulunur.
Alt bölümünde,PL mount bağlantı yuvası vardır. Gövde kullanılmadan önce vizör
kapağı bağlantı parçasında olduğu gibi objektif bölümünün dışa açıldığı bu bölüm
plastik bir kapak sayesinde korunmaktadır.Yerleştirme yapılmadan Önce bu kapak
yerinden çıkartılır. Bu bölüm vizör kapağı bağlantı parçasına oturtulup
sıkıştırma halkasının hemen yanındaki kilit dışa çekilerek gövdenin serbestçe
yuvaya oturması sağlanır. Oturtulduktan sonra sıkıştırma halkası çevrilerek
kilitlenir.
Video assist'in üst bölümünde yer alan ilk anahtar enerji açma - kapama
anahtarıdır. Anahtar ON konumuna getirildiğinde yanındaki kırmızı ışık
göstergesi ile enerjinin devreye girdiği görülür. Enerji açma - kapama
anahtarının diğer yanında ön panel ile koordineli çalışan kazanç seviye düğmesi
bulunur.Bu düğme resim seviyesindeki ışıklılık miktarını azaltan ya da çoğaltan
özelliği ile video assist bağlantı parçasındaki diyafram ayar bileziği
açıklığının yeterli olmadığı durumda devreye sokulur.Bu düğmenin altında asistan
vizörü resim çıkış soketi bulunur. Bu çıkış uygun giriş soketli bir kablo ile
asistan vizörüne resim iletir. *
1 - Kazanç Seviye Düğmesi.
2 - Güç Anahtarı.
3 - BNC Adaptör Çıkışı.
4 - Video Assist Bağlantı Yuvası.
5 - Enerji Giriş Soketi.
6 - Objektif Yuvası.
7 - Sıkıştırma Halkası Kilidi.
Güç anahtarının altında ise video assist enerji giriş soketi vardır. Elimizdeki
özel bağlantı kablosu ile kamera üzerinden enerji bağlantısı yapılabilmektedir.
En altta ise çok uçlu BNC adaptör çıkışı bulunmaktadır. Bu çıkışa oturan ve
diğer ucu BNC s ketli adaptör,üzerindeki kilit bileziği ile yerine sabitlenir.
Bu çıkış ile bağlantı kutusuna (eğer resim elektronik kutu aracılığıyla alınacak
ise elektronik kutuya) ve oradan da steadicam monitöre resim iletilir.
Video assistin ön panelinde bulunan şeffaf sürgülü kapak açılarak bu bölümde
kullanılacak olan anahtarlara ulaşılır.Bu anahtarlardan üst soldaki üç kademeli
Focus for near anahtarı, vizör bağlantı parçası üzerindeki netliği near veya for
konumları da arayıp bulur. Bu netlik göz ile onaylandıktan sonra anahtar orta
konuma almar; netlik sabitlenir.
Pozitif-Negatif anahtarı ise resmi pozitif veya negatif olarak izleme olanağı
sağlar.
Auto Gain anahtarı, Std konumunda monitördeki resim, diyafram açıklığı değeri de
izlenir. Auto-Man konumunda ise kazanç seviye düğmesi devreye girer. Gama ON -
OFF anan tan, Gama anahtarını açar veya kapatır.
Edge Enhance ON , OFF anahtarı, Wide - THN anahtarını devreye sokup çıkartır.
Wide - THN anahtarı, Monitördeki resim parlaklığını arttırarak resim hatlarını
belirginleştirmesini sağlar. Yukarıdaki ON - OFF anahtarları ile fonksiyonel
hale gelir.
Video assist'in arka yüzündeki yuva, çalışılan kamera Ani BL 4 ise kamera üzeri
deki metal dişe karşılık getirilerek oturtulur ve video assist için bir destek
ayak oluşturulur.Ani BL ile kullanımda belirtilmesi gereken bir özellik de video
assist'î PL mount bağlantısı kamera üzerinde yer alan özel bir bağlantı yuvasına
monte ec len L biçimli aktarma adaptörü ile sağlanmasıdır.BL 4 de video assist
kullanılmadığında aktarma adaptörünün yuvası metal bir kapak ile kapatılır.
4 - Uzaktan Kumanda Sistemi
Steadicam çalışmasında objektif üzerindeki fonksiyonlardan herhangi birinde ayar
değişikliği söz konusu olduğunda el ile müdahale her koşulda steadicam dengesini
bozacaktır.Bu gereksinimi karşılamak üzere uzak tan kumanda sistemi
geliştirilmiştir.
Uzaktan kumanda sistemi elde taşınan verici, steadicam üzerine monte edilen
alıcı ve objektife bağlantısı yapılan servo kontrol motorlarından oluşur.
Tüm bu sistem motor üzerindeki düğ meler, ayarlı kadran ve anahtarlar, objektif
üzerindeki fonksiyonların kullanıcı ve asistan tarafından kontrol edilmesini
sağlar.
Objektif üzerindeki ayarlar verici tarafından gönderilen radyo sinyalleri ile
yapılır. Alıcı bu sinyalleri objektif ayarlarına döndüren servo kontrol
motorlarına hareket seklinde iletir.
Verici, kristal kontrollü radyo sinyal üretici, anten, akü yuvası ve üç
kontrollü komuta düğmesinden oluşur. Sol yüzünde güç anahtarı ve akü göstergesi
bulunur. Aynı yüzeyde çekime uygun komutların ayarlanıp kullanıma geçildiği
durumları seçen OPERÂTEJ- STANDBY anahtarı ve zoom hız ile yönünü belirleyen
anahtar bu Ilınmaktadır. En altta ise zoom sınırlarını belirlemeye olanak veren
bilezik bulunur.
Ön yüzünde ise diyafram ve netlik fonksiyonları için kontrol düğmeleri vardır.
Asistan bu düğmeleri çevirerek servo kontrol motorlarına kumanda eder. Her düğme
üzerinde bulunan beyaz plastik bilezikler kullanıcının objektif için uygun
diyafram ve netlik ayarlarının belirlenip işaretlenmesini sağlar. İşaretlemeler
yapılıp yerler belirlendikten sonra düğmelerin her iki yanında ayar aralıkları
sabitleme vidalarıyla komutlar sabitlenir.
Vericinin arka tarafına yerleştirilmiş akü yuvasına şarj edilebilir CP 20 V NC 4
aküsü konur. Verici aküsü aralıksız 4 saat çalışma olanağı sağlar. Verici
üzerinde sökülebilir 9 inch uzunluğunda bir anten ile komutlar alıcıya iletilir.
Kristal kontrollü alıcı doğrudan steadicam elektronik kutusu arkasındaki çok
uçlu soketine oturtulup bağlantısı yapılır. Alıcı üzerinde iki adet ışıklı
gösterge vardır. Kırmızı gösterge enerjinin açık olduğunu gösterir.Vericinin
enerji ile beslenebilmesi elektronik kutu üzerindeki WRC 3 A düğmesinin ON
konumuna alınması ile sağlanır. Yeşil ışıklı gösterge sinyalin ulaştığını
gösterir.Verici STANDBY' da olduğu zaman sinyal gösterimi olmayacağından
alıcının yeşil ışıklı göstergesi yanmaz.
Alıcı servo kontrol motorlarına gönderilen gücü acar ve kapatır.
Alıcının 36 inch'lik anteni serbest bir halde olmalıdır .Alıcıdan gelen emir
sinyalleri ile motorların, verilen gücü ayırmak için bağlantı kutusuna
gereksinimleri vardır. Bütün steadicam donanımlarında uzaktan kumanda sistemini
tamamlayıcı entegre bir bağlantı kutusu bulunur.Güç kontrol sinyalleri netlik,
diyafram veya zoom bağlantısından geçerek motora ulaşır.
Steadicam çalışmasında kullanılan objektifin her fonksiyonu için ayrı bir motor
sistemine gereksinim vardır. Servo kontrol motoru esas motor,atıl dişli,
potansiyometreden oluşur. Servo motorları kamera taşıma platformu kızağının
önündeki uzantılara motor tutucu destek borusu ve buna bağlı sıkma bilezikleri
ile yerine sabitlenir. Motorlardaki atıl dişli uygun objektif dişlisiyle
birbirine geçer. Objektif üzerinde buna uygun dişli sistemi bulunuyorsa CP'nin
ürettiği bilezikler kullanılarak bu işlev yerine getirilecektir.Motorlar
yerleştirildikten ve bağlantı kutusuna 18 inch'lik kablolarıyla bağlantıları
yapıldıktan sonra kullanıcının objektif üzerindeki hangi fonksiyonun seçimi
yapılmışsa komutlar yerine getirilmeye hazır hale gelmiştir.
5 - J - Tutucusu
Steadicam'in standart kullanımında objektif yüksekliği sabittir. Bu mesafenin
kimi kullanımlarda daha düşük olması istendiğin de tutucu çubuk, yuvasında
aşağıya kaydırılır.Ancak yeterli alçalma sağlanamaz ise yardımcı parça olarak J
Tutucusu kullanılır. J Tutucusu biri diğerinden kısa iki tutucu çubuğun bir ara
bağlantı parçası ile birleştirilmesinden meydana gelmiştir.
Uzun çubuk koldaki yuvalarına geçirilip sabitlendikten sonra kısa çubuk
steadicam gövdenin bağlantısı için kullanılır.Böylece daha aşağı konumdaki kısa
çubuğa alman steadicam gövde ile kamera yüksekliği de daha aşağıda
konumlandırılmış olur.
7- Avadanlık
Steadicam için montajın ne denli Önemli olduğunu düşündüğümüzde bu montajı
gerçekleştirmek için gerekli olan malzemenin de önemi ortaya çıkar.
Avadanlığı oluşturan parçalardan ilki geniş ağızlı bir tornavidadır. Ana destek
borusu üzerindeki taşıyıcı platformun vidasının sıkıştırılmasında, kamera kızağı
adaptörünün montajında kullanılır.İnce ağızlı bir tornavida da kamera kızak
adaptörünün montajında avadanlığın ikinci parçasıdır.
Inch ölçü birimli bir alyen anahtar takımı da steadicam için vazgeçilmez bir
malzemedir. Steadicam'in temeli olan denge ve ayarların tümü bu alyen anahtarlar
kullanılarak yapılır. Bu avadanlık malzemelerin diğer parçalarını pratikte
kullanıcı ihtiyaca göre kendisi oluşturacaktır.
Kaynak
TRT Steadicam Operatörü Eğitim Notları
Ercan Yılmaz
