Spreader kelimesinin Türkçe karşılığı, yaymak, yayılmak, örtmek, sermek anlamına
gelmektedir. Spreader yıldız şeklinde olduğundan ülkemizde bu isimle
anılmaktadır.
Sehpa, ayakları açılarak zemin üzerine kurulur. Sehpanın ayaklarının bu
açıklığınınsabitlenmesi ise yıldız ile sağlanır. Yıldız orta sertlikte
plastik malzemeden üretilmektedir. Her türlü yüzey şartlarına maruz kalmaktadır.
Bu nedenle toza, çamur ve suya, kimyasal maddelere dayanıklı malzemelerden
üretilir.
Kurulan piramidin taban alanının büyütülebilmesi, küçültülebilmesi ve sehpanın
katlanarak daha az yer kaplamasının sağlanması amacıyla katlanabilir olması
sağlanmıştır. Yıldızın merkezinde bulunan bir halkadan parmakla yukarı doğru
çekerek uzantılar katlanabilir.
Stüdyoda kullanılacak şekilde üretilmiş sehpaların ayakları düzdür. Bu nedenle kullanılan
yıldız daha basittir. Arazide kullanılacak tipte üretilmiş, yani aktüel tip (EFP)
sehpa ayaklarının
uçlarında sivri çiviler bulunmaktadır ve düz zeminlerde kayabilir. Bu kayma çekim sırasında
kameranın hareket etmesine veya ayaklardan birinin açılarak, piramidin bozulmasına ve
sehpanın devrilmesine neden olacağından bu tehlikeli durumdan dolayı ayakları birbirine
eşit veya belirlenen mesafede tutmaya yarayan sehpa parçası, spreader kullanılmaktadır.
Eskiden bazısehpa modellerinde örümcek yerine zincir kullanılmıştır ve halen hafif
kameralar için üretilen bazı modellerde de zincir kullanılmaktadır. Bu modeller daha
hafiftir, az yer kaplar, ancak zincirli modellerde ayar yapmak daha zordur.
Gerektiğinde her iki model de çıkarılabilir.
Yıldız Boyunun Ayarlanması
Sehpanın boyu kameranın ağırlığı baz alınarak, çalışacağımız konuya göre
seçildiğinden, sehpanın normal kurulumu belirli bir yüksekliktedir. Kamera görüş
açısının sehpa normal boyundan daha aşağıya veya yükseğe ayarlanabilmesi için
yıldızın uzaması, piramidin taban yüzeyinin büyümesi gerekir. Üreticiler iç içe
geçen plastik parçalardan yararlanarak bu sorunu çözmüşlerdir.
Yıldızın üç uzantısında da iç içe geçen parçalar olmak zorundadır. Bu hassas ayarlar
için gereklidir. Sehpanın istenilen yüksekliğe sabitlenmesi amacıyla zeminin durumuna
göre yıldız boyunun ayarlanarak sabitlenmesi gerekir. Bu sıkıştırma vidası ile sağlanır.
Sehpa üzerindeki yük boşaltılır. Üç uzantıdaki sıkıştırma vidası da gevşetilir
ve uzantılar istenilen şekilde ayarlandıktan sonra vidalar tekrar sıkılır.
Sehpanın bu kullanım pozisyonu bittikten sonra yıldızı tekrar eski haline
getirmek gerekir. Çünkü bu şekilde sehpa katlanamaz ve taşımak zorlaşır.
Yıldızın Sehpa Ayaklarından Çıkartılması
Yıldız uzantılarının uçlarında, sehpa ayak uçlarına uygun pabuçlar bulunur.
Sehpa ayakları pabuçlara stüdyo tiplerinde vidalama yöntemiyle, aktüel tiplerde
ise lastik ile sabitlenir. Bu lastik yukarı doğru çekilerek sehpa ayağından
çıkarılır. Fakat bütün lastikler çıkarılana kadar yerinde durur. Bütün lastikler
sökülüp sehpa ayakları boşta kaldıktan sonra yukarı doğru kaldırılarak yıldız
ayrılır. Tekrar yıldızı takmak için bu işlemin tersi uygulanır.
Kaynak
TRT Kamera Asistanı Kurs Notları
Sachtler Web Sitesi
Vinten Web Sitesi
