Filme İsim Bulunması

Filmin ismi çoğu kez filmi en iyi anlatan özeti gibi algılanır. Terminatör filminde olduğu gibi daha filmin ismini duyduğunuzda bir yok edicinin hikayesi diyebilirsiniz. Abdülhamit Düşerken filminde de daha isminde Abdülhamit'in düşüş dönemine ait bir film diye düşünebilirsiniz. Sinema tarihinde bu örnekleri çoğaltmak mümkün.

Bazı filmler de ise başrol karakterinin, filmin adı olarak konulduğunu görüyoruz. Dr. Jivago, Rocky, Mustafa gibi örnekler verebiliriz.

Filmde geçen olayın filmin ismi olarak kullanıldığını da görüyoruz. 11 Eylül,

Seyirciyi kışkırtan ve meraklandıran isimler de filmlere konulmaktadır. Örnek olarak (7) Seven, Vizontele, The Hide (Sır), Shindler'in Listesi, Rezarvuar Köpekleri verilebilir.

Bazen de filmle direk bağlantı kurulamayan isimler de filmlere verilmektedir.

Çoğu kez de senaryo yazarı tarafından belirlenmiş film senaryosu ismi filmin ismi olarak kullanılmaktadır.

Bazen tesadüf olarak aynı yıl aynı isimli bir kaç filmin vizyona girdiğini görüyoruz.


Benim önerim filminize ne isim verirseniz verin;

Sinema tarihini ve film arşivlerini inceleyerek fazla kullanılmayan bir isim bulmaya çalışın. Tabii ki aynı isim kullanılabilir ancak hem arşivlerde, hem kitaplarda, ders anlatırken veya konuşma dilinde filmlerin karıştığı gözlemlenmektedir.

Film ismi ararken Internet Movie Database gibi veya Türk Sineması Veri tabanı film arşivlerinden ismin kullanılıp kullanılmadığını kontrol edebilirsiniz.

Örneğin "Oyun" ismi elimdeki bilgilere göre bir çok kısa film ve belgeselde kullanılmış ancak Türkiye yapımı sinema filminde kullanılmamış.

Oyun / 1990 / Kurmaca / Hakan Çiğdem / 00:18:00
Oyun / 1993 / Kurmaca / Didem Erayda / .
Oyun / 1994 / Kurmaca / Senem Ayşe Duruel / .
Oyun / 1995 / Kurmaca / Şahika Erkıran, Ahmet Çakırca, Nüans Ocaklı, Funda Büyüktunalıoğlu / 00:14:30
Oyun / 1997 / Kurmaca / Ayşe Ayben Altunç Yarbaşı / .
Oyun / 2000 / Kurmaca / Nedim Çinelioğlu / .
Oyun / 2002 / Kurmaca / Bingöl Elmas / 00:01:00
Oyun / 2002 / Kurmaca / Elif Usman / .
Oyun / 2002 / Kurmaca / Esma Çankaya / 00:07:30
Oyun / 2002 / Kurmaca / Hakan Yücelen, A. Doğa Oktay, A. Ferit Önder, Z. Gökhan Avcı / .
Oyun / 2002 / Kurmaca / Onur Akyol, Ümit Sarı / .
Oyun / 2002 / Belgesel / Serhan Şahin, Burcu Şahinyavuz / 00:25:24
Oyun / 2003 / Canlandırma / Anıl Yılmaztürk, Berk Bayri / 00:01:00
Oyun / 2004 / Kurmaca / Orçun Özkılınç / 00:05:00
Oyun / 2005 / Kurmaca / Dilek Aydın / 00:01:00
Oyun / 2005 / Kurmaca / Elif Nur Kerkük / .
Oyun / 2005 / Kurmaca / Evrim Özsoy / 00:04:30
Oyun / 2005 / Uzun Belgesel / Pelin Esmer / 01:10:00
Oyun / 2005 / Kurmaca / Serdar Taç / 00:06:42
Oyun / 2006 / Kurmaca / Bilal Ceran / .
Oyun / 2006 / Kurmaca / Enver Akmaner / 00:14:00
Oyun / 2006 / Kurmaca / Ercan Erdoğan / 00:08:53
Oyun / 2006 / Kurmaca / Özgür Duman / .
Oyun / 2006 / Kurmaca / Volkan Kavas / .
Oyun / 2007 / Kurmaca / Ogün Mert Kurt / .
Oyun / 2007 / Kurmaca / Serhat Furtuna / 00:02:11
Oyun / 2008 / Kurmaca / Ayça Yaykın / 00:12:10
Oyun / 2008 / Kurmaca / Deniz Özden, Burak Taşçılar / .
Oyun / 2008 / Kurmaca / Sertaç Aksan / .
Oyun / 2008 / Kurmaca / Zeynep Merve Uygun / .
Oyun / 2009 / Kurmaca / Fatma Gökçe / .
Oyun / 2009 / Kurmaca / Murat İncedemir / .
Oyun / 2010 / Kurmaca / Buse Ceren Pamuk / 00:04:28
Oyun / 2010 / Kurmaca / Seyid Çolak / 00:20:00
Oyun / 2010 / Kurmaca / Semanur Ayyıldız / .
Oyun / 2011 / Kurmaca / Savaş Hamarat / .
Oyun / 2011 / Kurmaca / Sinan Özdemir / .
Oyun / 2012 / Kurmaca / Yasin Arslan / .
Oyun / 2013 / Kurmaca / Burak Varlık / .
Oyun / 2013 / Kurmaca / Yağmur Kartal / .
Oyun / 2014 / Kurmaca / Atakan Atakan / 00:02:56
Oyun / 2014 / Kurmaca / Atakan Okutan / .
Oyun / 2014 / Kurmaca / Hamdi Aslan / 00:04:34
Oyun / 2016 / Kurmaca / Yiğit Aras / 00:14:38
Oyun / 2017 / Kurmaca / Müfit Güzel / 00:06:47
Oyun / 2018 / Kurmaca / Emre Murat / 00:01:13
Oyun / 2019 / Kurmaca / Eren Gürova / 00:00:49
Oyun / 2019 / Canlandırma / İlke Hesna Yılmaz / 00:05:19
Oyun / 2021 / Canlandırma / Önder Menken / 00:04:17
Oyun / 2024 / Kurmaca / Bergen Övül / 00:08:30



Özellikle belgesel çekimlerinde filmin yapım ismi ne olursa olsun filmin ismi için acele edilmemesi gerektiği kanısındayım. Belgeselin çekimleri sırasında bir kişinin söylediği bir söz veya kelime belgeseli en iyi anlatan çarpıcı isim olarak filme verilebilir. Çoğu kez filmin ismi belgeselin içinden kendiliğinden doğmaktadır.



Kaynak
Hayri Çölaşan







Sorular:

1 - Film adı oluşturulurken hangi unsurlara dikkat edilir ya da edilmelidir?

Film adı oluşturulurken genelde senaryo yazarı tarafından belirlenmiş film senaryosu ismi veya proje yarışmalarına başvururken proje ismi kullanılmaktadır. Bu süreç birkaç yıl öncesine dayandığından, daha sonra bu ismi değiştirmek zor. Yani film ismine daha proje aşamasında iken karar vermek zorundayız.

Ancak senaryo okunduktan sonra ve yapılan incelemeler sonucunda film ismi belirlenebilir, değişebilir.

Film adı oluştururken sinema tarihine bakıp benzer isimler olmamasına dikkat etmek gerekiyor.
Film adı bulunurken yapımcı, dağıtıcı firma verileri ve sinema veritabanlarından yararlanarak o dönemde aynı isimde film olmamasına dikkat etmek gerekiyor.
Bu iki madde sinema tarihi ile ilgili tüm yazılacak sinema kitapları ve veritabanları için bir problem oluşturmaktadır.

Film orijinal isminde Türkçe karakter olamaması tercih edilebilir.
Bunun nedeni film için hazırlanacak web sitesi, sosyal medya sayfalarında Türkçe karakterin kullanılamaması nedeniyle oluşacak telaffuz hataları, anlam kayıpları.
Festival kataloglarında İngilizcenin kabul görmesi de bir etken.
Film afişindeki film isminde de Türkçe karakter olamaması okunurluk açısından daha iyi. Aksi takdirde bir de ayrıca İngilizce afiş hazırlayanlar var.






Bir film adı, izleyicinin dikkatini çekmek ve filmin atmosferini yansıtmak için nasıl olmalıdır?

Film adı
Filmin özeti gibi olabilir
Başrol karakterinin adı filmin adı olabilir
Filmde geçen olay filmin ismi olabilir
Seyirciyi kışkırtan ilginç isimler olabilir
Seyirciyi meraklandıran isimler olabilir
Senaryonun alıntı yaptığı mitolojik olay filmin ismi olabilir
Filmin içinde geçen bir kelime veya cümle slogan olarak filmin ismi yapılmaktadır

Film isimlerinde emoji, farklı karakterler, grafik şekiller de kullanılmaktadır
#21xoxo
½
+(Recorders523049?!^ | Pigdom
0+000 Kilometre Kontrol
''?''
▲ (ALT 30)
ξ[gzai]



Film adı yaratıcı olmalıdır.
Hafızalarda kalmalıdır.
Kolay olmalıdır.
Ancak ara sıra çok uzun ve zor telaffuz edilen isimler de tercih edilmektedir.






Bazen tesadüf olarak aynı yıl aynı isimli bir kaç filmin vizyona girdiğini veya festivale katıldığını görüyoruz.

2024 YILINDA FİLM İSİMLERİNDEKİ BENZERLİKLER

An / 2024 / Kurmaca / Eray Balta / 00:01:34
An / 2024 / Uzun Kurmaca / Mustafa Uğur Yağcıoğlu / 01:21:00

Anahtar (The Key) / 2024 / Kurmaca / Halise Özgül /
Anahtar (The Key) / 2024 / Kurmaca / Miraç Egecan Çil / 00:05:44

Avcı / 2024 / Canlandırma / Çelebi Soysal / 00:14:59
Avcı / 2024 / Kurmaca / Kemal Mert (M. Kemal Mert) / 00:13:17
Avcı / 2024 / Kurmaca / Özdeniz Pektaş /

Ayse / 2024 / Belgesel / Ferah Özden / 00:10:26
Ayşe / 2024 / Uzun Kurmaca / Necmi Sancak / 01:15:00

Döngü (Loop) / 2024 / Uzun Kurmaca / Abdulhamit Güler / 01:30:00
Döngü (Loop) / 2024 / Deneysel Belgesel / Ramazan Yakut / 00:10:07
Döngü (The Loop of Ouroboros) / 2024 / Deneysel / Derya Polat Bardak / 00:13:20

Giz / 2024 / Kurmaca / Özlem Biberoğlu / 00:12:00
Giz / 2024 / Kurmaca / Sinan Korkut / 00:14:53

Hacer (Hagar) / 2024 / Kurmaca / Burak Kum / 00:09:31
Hacer (Hajar) / 2024 / Uzun Kurmaca / Yeşim Tonbaz Güler / 01:35:00

İnsan / 2024 / Kurmaca / Muhammed Ali Baydar /
İnsanlık / 2024 / Kurmaca / Mehmet Hatipoğlu / 00:04:19
İnsansı (Humanoid) / 2024 / Kurmaca / Özgür Öcalan /

Kabuk / 2024 / Kurmaca / İsmail Yanal /
Kabuk (Shell) / 2024 / Deneysel / Mustafa Emir Uluocak / 00:12:53
Kabuk (Shell) / 2024 / Kurmaca / Sema Güler / 00:16:00

Kalem / 2024 / Kurmaca / Ahmet Serhat Ak / 00:12:00
Kalem / 2024 / Kurmaca / Nephan Baykal / 00:03:06

Red (Kırmızı) / 2024 / Canlandırma / Elif Boyacıoğlu / 00:01:00
Kırmızı (Red) / 2024 / Kurmaca / Nurşah Ferah /
Kırmızı (Red) / 2024 / Kurmaca / Eda Arısoy / 00:07:00

Lodos / 2024 / Kurmaca / Duhan Kavakoğlu / 00:23:48
Lodos (South) / 2024 / Deneysel / Harun Osman Timur / 00:09:12

Sığınak (Shelter) / 2024 / Deneysel / Damla Mozioğlu /
Sığınak (Shelter) / 2024 / Kurmaca / Öymen Ulusoy / 00:12:31

Umut (Hope) / 2024 / Deneysel / Elif Ömür / 00:13:29
Umut (Pina) / 2024 / Belgesel / Vedat Atasoy / 00:20:00

Yıkılan Duvarlar (Destroyed Walls) / 2024 / Kurmaca / Ezel Avcı / 00:19:58
Yıkılan Duvarlar (Destroyed Walls) / 2024 / Uzun Belgesel / Ezel Avcı / 00:48:50






2 - Film adı seçerken, hedef kitleyi etkilemek için hangi stratejiler kullanılmalıdır?

Film adı seçerken kısa filmler kesinlikle daha yaratıcı.
Uzun, ticari ve vizyona giren filmler bu konuda daha kolay ve hatta seyirciyi aptal yerine koyan isimleri tercih ediyor.
Merak uyandırıcı,
ters köşeye yatıran,
korkutan,
ürküten yani insani duyguları hareketlendiren isimler seyirciyi etkiliyor.

Son yıllarda yaratıcı film isimleri
Acı Kahve
Aç Karnına Çıkmayalım
Ben Süpermarket Değilim
Burası Size Göre Değil
Dilan Hakkında Konuşmalıyız
Eksi Bir
Farklı Bir Yas
Fena Halde Fiorella
Geriye Sarılmış Kasetler
Görüşürüz Kaplumbağa
Hangi Gece Büyüdüysem
Hayırlı Olsun Ziyareti
Herkesin Yapabileceği Bir Şey
Işığın Hasadı
İnsan Örtüsü
İyi Ölüm
Kaçmandan Çok Korktum
Kadıköy'ün En İyi Falcısı
Kafamın İçinde Atlar Koşuyor
Karganın Uykusu
Karıncanın Ayak İzleri
Komşum Mağara Adamı
Nasıl Kaybolunur?
Onun Kalesinde
Peki Ben Neden Hala Buradayım?
Rüyada Olduğunu Fark Ediyor İnsan
Salça
Tavuk Suyuna Çorba
Yavru Karınca
Yirmili Yaşlarımın Başında
Yüzmek Yasaktır
Zarafet ve Şiddet Arasında



Bazen filmlere İngilizce isimlerin koyulduğu gözlemleniyor. Yönetmen bunu filmi özellikle uluslararası festivalleri hedefliyorsa tercih edebiliyor. Bazen de bilinçsizce.

Yabancılar filmin ismini daha kolay okusun, hatırlasın gibi düşünülüyor. Halbuki festivaller şöyle düşünür. Bu festivalde Türkiye’den film de olsun, bir Türk filmi seyredelim. Ama filme bakıyorlar ismi İngilizce, hatta film İngilizce. Bu filme bir Türk filmi demek zor. Bu tip filmleri tercih etmiyorlar. Diyelim ki bir Fransız filmi festivale katıldı. Filmin ismi Türkçe, örneğin Feleğin Çemberi. Filmi izliyorsunuz diyaloglar da Türkçe. Bu filme Fransız filmi gözüyle bakmak, düşünmek zor. Bu nedenle filmi İngilizce çekmek veya ismini İngilizce koymak çok da zekice değil.









3 - Başarılı bir film adı oluşturmak için hangi dil ve üslup özelliklerine dikkat edilmelidir? Kısa ve çarpıcı bir isim mi yoksa daha açıklayıcı ve uzun bir isim mi tercih edilmelidir? Neden?

Film adı kolay olmalıdır. Bu hedef kitlenin eğitimi kültürü ile doğru orantılıdır. Kelimelerin birkaç farklı anlamı ve bu anlamlar arasındaki bağlantıyı, espriyi anlayabilecek düzeyde bilinçli bir toplumda film adının kolay olmasına da gerek yok tabii.

Ancak bazen çok uzun ve zor telaffuz edilen isimler de tercih edilmektedir. Bu daha çok ticari olmayan kısa film türlerinde sıkça rastlanılan bir durumdur.

Belgesel isimlerinde çok uzun ve açılımların kullanıldığını görüyoruz, ezberlemenin yanında hatırlamak ve okumak da zor olabiliyor.

Avrasya Seyir Defteri: Kafkaslar ve Orta Asya'da Demiryolu Tarihi
Bahar Birlikte Güzeldir, Yaşasın Hıdırellez, Yaşasın Ahırkapı
Basın Tarihimizde Çöken Bir İmparatorluğun Öyküsü
Ben Bir Slogan Buldum: Annem Benim Yanımda
Beyaz Motosiklet Devrimin Beyaz Küheylanı
Çok Kötü Bir Şey Oldu - Madımak Katliamı Ve Ötesi Üzerine Bir Film



Deneysel filmlerde uzun film isimlerini özellikle tercih eden yönetmenler oldu

Bir Olayın İnfazı Hakkında Tutanağın İki Adı ve Kırık Plaklarla Dolu Bir Bavul
Zymotic Amaurosis: Contagious Arbitrary Blindness
Scarlatiyle Kavga Etmeden Kaç Ya da Venedikin Kavga Tarihi







4 - Film adı belirlerken kelime oyunları kullanmanın (oksimoron ya da diğer edebî sanatları kullanmanın) avantajları ve dezavantajları nelerdir? İzleyicinin filmi hatırlaması ve merak etmesi için bu unsurlar ne kadar etkilidir?

Yaratıcı film isimleri kelime oyunlarını seven bir kesim tarafından özellikle takdir edilmekte ve filmin ismi böyleyse diyerek filme gidilmektedir.

Filmin ismi internette araştırılarak kaynak olay veya karakter hakkında bilgi edinilmekte, o konuda makaleler okunmakta ve araştırma yapılmaktadır. Bu da heyecan verici bir araştırma gerektirmekte, bundan hoşlanan bir kesim insanın hoşuna gitmektedir.

Film isimlerindeki yaratıcı kelime içindeki espri araştırma sonucu bulunduğunda kurulan bağlantı ve bunu başkalarının bilmemesi bazı kişilerin yüzünü güldürmektedir.

Özellikle film ismindeki bulmacayı çözen ve espriyi anlayan kişi filmi ve bu hikayeyi unutmamaktadır.





5 - Film türüne göre isim seçiminde farklı yaklaşımlar olması gerekir mi?

Film türüne göre isim belirlendiği gözlemleniyor. Örneğin en sempatik isimler animasyon filmlerde olurken, deneyseller film isminde daha özgürce ve yaratıcı davranıyor. Belgesel isimleri genelde konuyu özetleyen, konu ismi olurken uzun metraj sinema filmleri bu yazdıklarımıza dikkat ederek daha çok tek kelime ve her dilde kolay okunabilir isimleri tercih ediyor.

Canlandırmacılar sempatik film isimlerini buluyor
Çünkü Kedi Gizemlidir
Cepgöz
Burger Dreams
Biberon
Bi' Tuhaf Nesneler
Bencil Bey
Arkhe
Kurtçuk Günlükleri
LGBT filmlerinde yaratıcı film isimleri konu ile çok belirgin bir şekilde uyumlu ve eğlenceli olabiliyor

Dikkat! Okulda Trans Var
Beyaz Atlı Prens Boşuna Gelme
Hüzün DiyeTravesti İsmi Var
Men Dakka Dukka – Nemesisters
Stiletto
Yalvarırım Beni Beğen
Mr. Gay Syria
Gacı Gibi
Merhaba Anne, Benim, Lou Lou
S/he Berlin





Kaynak
Hayri Çölaşan