Yapım Tarihi - Temmuz 2000 / 2001
Süre - 00:30:00
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Bölüm Sayısı - 8
Yönetmen - Orhan Tuncel, Vahit Özdemir
Yapımcı - Orhan Tuncel
Senaryo - Orhan Tuncel, Haluk Cecan, Müşfik Akarcan
Kameraman - Erdinç Tunç
Su Altı Kameramanı - Haluk Cecan
Su Altı Yardımcı Ekibi - Okyanus Bilimci Hidrobiolog Dr. Güngör Muhtaroğlu, Yalçın Uras
Temmuz ayında çekimlerine başlanan belgeselin ilk durağı Saros Körfezi oldu. Sualtı ortamının
canlılığıyla tanınan Saros Körfezinde, Despot Kayalıkları, Minnoş Adası, Saros Adaları, Kömür
Limanı gibi pek çok noktada gece ve gündüz dalışlar gerçekleştirildi.
Belgeselin ikinci durağı Türkiye'nin en büyük adası olan Gökçeada. Yaklaşık bir hafta Süren
çalışmalar adanın koylarında ve içinde gerçekleştirildi. Ayvalık Körfezi bir başka çekim
bölgesiydi. Körfezdeki adalarda gerçekleştirilen dalışlarda ilginç görüntüler alındı. Su
üstü çekimlerde ise Cunda Adası belgelendi. Alaçatı, Çeşme ise başka bir çalışma mekanıydı
ve tarihin eski devirlerinde kullanılan rüzgar enerjisini, Alaçatı'da bulunan değirmenleri görüntülerken
bu arada sualtı ekibi bölgede yıllar önce batmış bir tekneye olumsuz hava koşullarına rağmen
ulaşarak görüntülediler. Belgeselin çekimleri Ağustos ayında Turgutreis'te sürdürüldü.
Bir batık kuru yük gemisi belgelendi. Bu bölümde bir çok deniz canlısı görüntülendi.
Belgesel Şubat 2001 tarihinde TRT 2 ekranlarında yayınlandı.
Kaynak
Orhan Tuncel
TRT Yurtdışı Program Katalogu
Akdeniz Gezgini
Yönetmen - Orhan Tuncel, Vahit Özdemir
Yapımcı - Orhan Tuncel, Vahit Özdemir
Kameraman - Erdinç Tunç
Su Altı Kameraman - Haluk Cecan
Kurgu - Tufan Bilgen, Turhan Özkan, Güçlü Köseli, Şengül Yiğit, Özen Eralp
Sepitçi, Murat Işık, Berrin Ayköse
Danışman - Güngör Muhtaroğlu, Erdoğan Özarık, Lemi Uğuz
Metin Yazarı - Haluk Cecan, Orhan Tuncel
Seslendiren - Kerem Yılmazer
Bölüm Sayısı - 10
Süresi - 00:30:00
Yayın Tarihi - 11.06.2001
10 Temmuz 2000 tarihinde İstanbul, Ortaköy iskelesinden ayrılıp Saroz Körfezi’ne
giden ekibin Saroz Körfezi’nde başlayan ve Bodrum’da biten yolculuğunun, her
bölümde bir gece ve gündüz dalışı ile su altı araştırmaları ve deniz canlılarını
inceledikleri 10 bölümlük belgesel. Belgeselde Haluk Cecan, Güngör Muhtaroğlu ve
Yalçın URAS Dalgıç olarak sualtı çekimleri yapmaktadır.
1. Bölüm- Saroz Körfezi’nden başlayan yolculuk öncesi körfez ve Güneyli Köyü
hakkında bilgi verilmekte, Kuzey Ege Dalış Teknesi ile denize açılıp gece dalışı
yapılmaktadır. Dalışta sualtında gözlemlenen Tekir (Barbun) balığı, Gordon, Mercan, İskorpit, Melina
(Menekşe) balığı, Ahtapot, Ayna Yengeci, Deniz Kestanesi, Deniz Hıyarı, Deniz
Tavşanları, Anemonlar, Torpil (Elektrik) balığı görüntülenmekte, canlılar ve
yaşam biçimleri hakkında bilgi verilmektedir.
2. Bölüm- Gelibolu Yarımadası’ndan feribotla Gökçeada’ya yolculuk yapılmakta
Gökçeada, Kaleköy ile Bademli tanıtılmakta ve tarihçesi hakkında bilgi
verilmektedir. Gökçeada Kuzu Limanı’nda bir gece bir gündüz dalışı
yapılmaktadır. Dalışta Mığrı, Lagos, İskorpit, Karagöz, Mürekkep (Sübye), Eşkina,
Sinarit, Müren balıkları ve Deniz Yıldızı gözlemlenmekte, bu deniz canlılarının
sualtında yaşamları ve sualtında yaşanan değişimler aktarılmaktadır.
3. Bölüm- Gökçeada köyleri ve adada yaşayanlar, yapılaşma, nüfus yapısı, Tepeköy,
Zeytinlik Köyü, kiliseleri, tarihi çamaşırhane, Madamın Dibek Kahvesi hakkında
bilgiler verilmektedir. Yine bu bölgede yapılan dalışlarda, Eşkina, İskaroz, Kardinal, Lapin, Karagöz,
Mığrı balıkları, Boru Kurdu ve Deniz Çiyanı görüntülenmekte ve haklarında bilgi verilmektedir.
4. Bölüm- Gökçeada tanıtımına devam edilmektedir. Gökçeada Dereköy’ün nüfusu,
adanın geçirdiği yangın, Orman Müdürlüğü’nün yangın sonrası başlattığı
ağaçlandırma çalışması hakkında bilgi verilmektedir. Gökçeada’dan Çanakkale’ye
geçiş yapılarak Ayvalık’a ulaşılmakta, oradan da Ayvalık Cunda adasına
geçilmekte ve ada hakkında bilgi verilmektedir. Burada Kaya diplerine yapılan
dalışta anfora parçaları, ahtapot, deniz yıldızı, deniz tavşanı, böcek ve ayna
yengeci görüntülenmektedir.
5. Bölüm- Ayvalık ve turistlik yerleri tanıtılmaktadır. Cunda (Alibey) Adası,
Dolapboğazı köprüsü, tarihi, yerleşimi, mimarisi, geçirdiği deprem, taş
binaları, zeytinciliği ve zeytinyağı ile anlatılmaktadır. Dijital çekim tekniğinin ilk kez uygulandığı çekimlerle Cunda
adası sularında yapılan dalışta; İstakoz, Mığrı balığı, Ahtapot, Anemon, Karagöz
balığı, Friton görüntülenmekte ve bu canlılar hakkında bilgi verilmektedir.
6. Bölüm- İstiklal Savaşı’na ilk asker kurşununu atan Yarbay Ali Bey’in adının
verildiği Cunda adasına veda edilmekte, buradaki bir balık çiftliği
görüntülenmekte ve balık üretimi hakkında bilgi verilmektedir. İzmir Alaçatı’ya
seyahat ve Alaçatı evleri, rüzgarı, taş yapıları ve burada yer alan İnayet
Gemisi batığı hakkında bilgi verilmektedir. İnayet Gemisi batığına dalış
yapılmakta, batık görüntülenmekte ve hakkında bilgi verilmektedir. Dalışta
ayrıca Lapin, Orfoz, Tekir, Dil, Elekrik (Torpil) balıkları ve Deniz Yıldızı
görüntülenmektedir.
7. Bölüm- Çeşme Yarımadası Ilıca sahili ve bölge tanıtılmakta, son yıllarda bir
sörf merkezi haline gelen Alaçatı ve sörf turizmi hakkında bilgi verilmektedir.
Sörf öğretmeni Cengiz Kılıç ve gerek yurt içinden gerek yurt dışından sörf yapan
sporcularla yapılan röportajlara yer verilmekte, rüzgar enerjisinden faydalanmak
amacıyla kurulan rüzgar tribünleri hakkında da bilgi verilmektedir. Turgutreis
gezilmekte ve Turgutreis Yassıada açıklarındaki kuru yük gemisi batığına dalış
gerçekleştirilmektedir. Batık hakkında bilgi verilmekte, yanlış avlanma nedeni
ile deniz canlılarına verilen zarara değinilmektedir.
8. Bölüm- Turgutreis Yassıada önündeki antik batığa dalış yapılmakta ve
Turgutreis açıklarında çok sayıda batık olduğu bilgisi verilmektedir. Antik
batıkta yığınlar halinde bulunan anforalar görüntülenmektedir. Turgutreis
Çavuşadasında yapılan gece dalışında; Gastropoda, Aplisya (Deniz Şeytanı), Deniz
Şakayığı, Karides, Banella Viridis, Tüy yıldızı (Deniz Yıldızı), Kaya, Sarpa,
İskaroz ve Mığrı balıkları görüntülerine yer verilmektedir.
9. Bölüm- Tarihi Kayra Bölgesi’nde yer alan Bodrum’un; evleri, sünger avcıları,
eğlence mekanları ve tarihi hakkında bilgi verilmektedir. Bodrum Sualtı
Arkeoloji Müzesi, Bodrum Kalesi’nde yer alan diğer müzeler ve kale
tanıtılmaktadır. Kalede yer alan Serçe limanı açıklarından çıkarılan ve müzede
sergilenen batık görüntülenmekte ve yapılan uzun çalışma hakkında bilgi
verilmektedir. Turgutreis açıklarında bulunan antik batıktan çıkarılan eserler
ile sergilenen diğer sualtı buluntuları anlatılmaktadır. Müzenin 1995 yılında
Avrupa’nın en önemli dokuz müzesinden biri olduğu vurgulanmakta ve Bodrum Müzesi
Müdürü Oğuz Alpözen ile yapılan röportaja yer verilmektedir.
10. Bölüm- Saroz Körfezinde başlayan ve Bodrum’da sona Eren yolculuk, dokuz
bölümde yer alan görüntülerden genel bir özetle sunulmaktadır.
Kaynak
Geçmişten Geleceğe Belgeler... Bilgiler... 1968/2008
TRT Arşiv Dairesi Başkanlığı, N. Beyhan Karadağ
