Yapım Tarihi - 2006
Süre - 00:34:48
Format - Belgesel, Renkli, Türkçe
Yönetmen - Mezopotamya Sinema
Diyarbakır''da namus kisvesi adi altında katledilen ve intihar eden
kadınların yaşadığı ortamı görmeye çalışan araştırma ayni zamanda şiddetin
kaynaklarını da irdeliyor. Diyarbakır Bağlar Belediyesi ve Bağlar Kadın
Kooperatifi'nin yürüttüğü bu araştırmaya akademisyenlerden avukatlara,
gazetecilere kadar çok sayıda kadın da destek verdi. Aralık 2006 - Kasım 2007
tarihleri arasında ''Kadın intiharları ve Namus / Töre Cinayetleri Araştırma
Projesi'' kapsamında ayni tarihlerde Diyarbakır merkez ve 13 ilçesinde yaşanan
25 olay incelenmiş, ve olaylarla ilgili olarak 73 kişi ile mülakat yapılmış.
19''u intihar, 6''si cinayetle (4''ü kesin, 2''si intihar şüphesi) sonuçlanan 25
vaka ile ilgili yapılan görüşmelerde tanıkların söyledikleri bölgede kadınların
yüz yüze kaldığı sorunları ortaya koyar nitelikte. Tanıklara ulaşmanın ve
mülakat yapmanın uzun çabalar sonucu gerçekleştiği araştırmada (Hedeflenen 132
kişiden yetmiş üçü ile görüşme yapılabilmiş) özellikle olayın arka planına ve
nasıl değerlendirildiğine yönelik görüşmelere yer verilmiş. Tanıkların yaşanan
olayları hem olumlayan hem de olumsuzlayan sözleri, namus kavramının
sahiplenilmesiyle birlikte ortaya çıkıyor. Çoğu çocuk yasta olan kadınların
yaşadıkları, yaşananların nedenlerinin araştırılmasını ve engellenmesini zorunlu
kılıyor. Araştırmanın ortaya çıkardığı önemli bir sonuç ölüm nedenleri farklı
olsa da bu kadın ve çocukların ortak noktasının şiddetten kaçmaya, mahkum
oldukları yasam tarzını reddetmeye, farklı bir çıkış yolu aramaya yönelmiş
olmaları. Kadınların aradığı çıkış yolları da bir sonuca ulaşmıyor. Anlaşılmanın
kolaylığı, çözümü gerçekleştirmeyi beraberinde getirmiyor. Baskı ve şiddet
tehdidi farklı kaynaklardan gelse bile yaşanan toplumsal süreçler kadın bedenini
yok ediyor. Kadınlar, üzerlerinde kurulan iktidarı yıkmak istediği için
öldürülüyor ya da intihara sÜrükleniyor. Dava süreçleri geçiştiriliyor...
Projeye destek veren avukatların aracılığıyla ulaşılan yargı sürecine ait bilgiler ise olayların
bir başka çarpıcı yanını ortaya koyuyor. 25 olayın 9''unun dava sonucu intihar olarak sonuçlandı.
Hem de ilk hazırlık soruşturmasından sonra. Heyet 4 olayın da davasına ulaşamamış.
Araştırmada, yargı sürecinde soruşturmaların derinleştirilmediği, kadın ve çocukların
psikolojik destek almadığı ve dava süresince kadın kuruluşlarına başvurulmadığı gibi
sonuçlara da ulaşılmış. Yargı süreciyle ilgili başka bir çarpıcı nokta ise ceza indirimleriyle ilgili.
Diyarbakır''da 2000-2005 yılları arasında işlenmiş namus cinayetleri dosyası 59 adet.
Diyarbakır Barosu Kadın Komisyonu yaptığı araştırmada bu 59 dosyanın kırk altısında aşırı tahrikten
ceza indirimine gidildiğini tespit etmiş. Namus kavramı güç ve çıkar sarmalını örtüyor...
Araştırma yaşanan şiddet olaylarının güç ilişkileri dışında anlaşılamayacağını söylüyor.
Var olan güç ilişkilerini, kadın üzerinde yarattığı şiddet kapsamında ele alan araştırma,
bu başlık altında aile içi tahakkümü, tahakkümün el değiştirmesini, devlet kurumları ve
ailenin işbirliğini, yargının yaklaşımını, zorunlu göçün etkisini, yoksulluk ve şiddetin etkisini irdeliyor.
Namus kavramını farklı bir düzeyde ele almak gerektiği sonucuna ulasan araştırma, aksi takdirde
namusun güç ve çıkar ilişkilerini örtme işlevi gördüğünü ortaya koyuyor ve bu ilişki sarmalını açığa
çıkarmanın da zor ama hayati olduğunu vurguluyor.