Yapım Tarihi - 2019
Süre - 00:06:00
Format - Belgesel, Renkli, Kürtçe
Yönetmen - Rezzan Bayram
Çölün ortasındaki bir cezaevinde daha önce birbirini hiç görmemiş biri ressam
diğeri gerilla olan iki kadının ilişkilerini, hayallerini, umutlarını ve
geleceğe dair beklentilerini anlatıyor.
1. İstanbul Kürd Film Festivali, Gösterim Seçkisi. 2019
11. London Kurdish Film Festival, Women in Film, Official Selection. 2020
3. Amed Film Festivali, Mezopotamya Sinema Kollektifi Bölümü, Gösterim Seçkisi.
2025
Kaynak
İstanbul Kürd Film Festivali
Yönetmen Bayram: Bir kadını en iyi kadın anlatır
“Pace” kısa filminin yönetmeni Rezan Bayram, "Kürdistan gerçekliğini en iyi
burada yaşayan bir kadın aktarabilir. Hissedemeyen, göremeyen bir kişi sadece
dışarıdan bir göz olabilir” dedi.
Rosa Kadın Derneği, Ovni Barselona ve Streemthings şirketi ortaklığında
hazırlanan ve Eurimages tarafından desteklenen “Mor Meridyenler” projesi
kapsamında 15 Ocak'ta Diyarbakır’da kadın yönetmenler bir araya geldi.
Yönetmenlerden Rezan Bayram, 2019 yapımı kısa filmi “Pace (Pencere)” ile projede
yerini aldı. Bayram’ın filmi “Pace” 2020 yılında İstanbul Kürt Film
Festivali'nde gösterime girdi. Yaklaşık 7 dakika olan kısa film; çölün
ortasındaki bir cezaevinde daha önce birbirini hiç görmemiş biri ressam diğeri
gerilla olan iki kadının ilişkilerini, hayallerini, umutlarını ve geleceğe dair
beklentilerini anlatıyor. Bayram’ın kısa filmi Venedik Film Festivali’nde de
gösterildi.
Yönetmen Rezan Bayram ile sinemada kadının rolünü ve yaşadıkları sorunları
konuştuk.
SİNEMA VE KADIN
Sinema alanında kadın yönetmenlerin yaşadıkları sorunlara değinen Bayram, hala
“yönetmen” denince akıllara erkeğin gelmesini eleştirdi. “Sinema alanına
girdiğinizde bu erilliği çok daha fazla hissediyorsunuz” diyen Bayram, şöyle
devam etti: “Yanınızda yürüdüğünüz arkadaşınız bile sizin bir kadın olarak bir
şeyleri başaramayacağınızı düşünüyor. Bir kadın olarak fikirlerinizi ve yapmak
istediklerinizi anlattığınızda ‘nasıl yapacaksın, yapabilir misin, bir kadın
kameraman nasıl olur’ sorularıyla karşılaşıyorsunuz. Kadın her alanda olduğu
gibi bu alanda da kendini geri çekebiliyor. Mor Meridyen’leri bu nedenle çok
önemsiyorum çünkü bu tür etkinliklerle daha çok fikir alışverişinde bulunuyoruz.
Dayanışmamız artıyor.”
Kadınların hikayelerini yine bir kadın yönetmenin anlatabileceğini söyleyen
Bayram, “Çünkü bir kadının hikayesini en iyi bir kadın aktarabilir. Yalnızca
kadın da değil tüm olayları en iyi kadın ifade ediyor, hikâyelerdeki o duyguyu
hissettiriyor. Kürdistan gerçekliğini en iyi burada yaşayan bir kadın
aktarabilir. Hissedemeyen, göremeyen bir kişi sadece dışarıdan bir göz olabilir”
şeklinde konuştu.
'UNUTULMAMASI İÇİN...'
Sinemaya olan tutkusunun annesinin anlattığı hikayelerle şekillendiğini ifade
eden Bayram, geçmişte anlatılan Kürt hikâyelerin yazılması gerektiğini belirtti.
Bayram, “Benim sinemaya başlama nedenim annem oldu. Annem sürekli her
konuşmasında köyden ve oradaki anılardan bahsederdi. Bende bu hikâyelerin
unutulmaması gerektiğini düşünüyordum. Bu hikâyeleri aktarmak istiyordum.
Sinemaya böyle başladım. Kısa bir film yaptım. Herkes gibi senaryosunu
hazırlarken biraz destek aldım. Çekim esnasında zorlandığım ve ‘artık
yapamayacağım’ dediğim zamanlar oldu ama bu zorluklar daha çok mücadele azmi
oluşturdu. Ve ‘hayır ben bunu yapacağım ve başaracağım’ dedim” sözleriyle sette
yaşadıklarına değindi.
HÜCRE VE İKİ KADININ UMUDU
Pandemideki sokağa çıkma yasakları ile birlikte kısa film üzerine yoğunlaştığını
söyleyen Bayram, “Filmi ‘içerde ne çekebiliriz’ üzerine kurdum. İki kadın
arkadaşımı ele aldım. İki kadının hücredeki hikâyesi. Filmin adı ‘Pace’ yani
pencere demek. Pencereden görmediğin şeyi tasvir etme üzerine sizi bir düşünceye
itiyor. Filmde bir ressam ve bir kadın gerillanın birbirine olan güç ve
desteğini anlatılıyor. Aşağıdaki umudunu ve hayalini yitirdiği anda yukarıdaki
ona umut oluyor. Aşağıdaki yukardan bir sesle tekrar umutlanıyor ve tekrardan
hayallerini çizmeye başlıyor. Filmde şu mesajı vermek istedim: ‘Sen bedenimi
belki hapsedebilirsin ama benim düşüncelerim ve yapmak istediklerim özgürdür,
sınırsızdır, sınırı yoktur.’ Bunları iki kadın arkadaşım için yaptım. O ikisinin
arasındaki bağ çok kuvvetliydi” ifadelerini kullandı.
'HİKAYELER HEP AYNI'
Venedik Film Festivali’ne yönetmen Lisa Çalan ile gittiklerini aktaran Bayram,
iki Kürt kadın yönetmen olarak Venedik Film Festivali’ne dahil olmanın
heyecanını şu sözlerle paylaştı: “İki Kürt kadın olarak bunu başardık bu çok
güzeldi. Oradaki karşılama ve sohbetler çok güzeldi. Aslında orada da şunu
gördük yaşadığımız coğrafya neresi olursa olsun kadın olunca yaşanılan
sıkıntılar aynı. Hikayelerimiz aynı. Bir kadın olarak yaşadığımız zorluklar var.
Dil olarak anlaşamıyorduk ama beden diliyle o yakınlığı hissedebildik. Birçok
yerde film gösterildi ve üzerine söyleyişiler oldu. Kolektif çalışmanın önemine
değindik.”
